Barbaars blijven, Louisa Yousfi

In voorbereiding. In vertaling van Jan Robert Braat.

Een provocatief, prachtig en uitdagend essay van Louisa Yousfi over de valkuilen van integratie in Frankrijk, geschreven door een getalenteerde auteur met Noord-Afrikaanse roots

Is sociale integratie wel zo ideaal als vaak wordt beweerd? Niet volgens de strijdbare visie van de Franse Louisa Yousfi, zelf van Noord-Afrikaanse afkomst. Geïnspireerd door de toonaangevende Algerijnse schrijver Kateb Yacine (“Ik ben er beter aan toe als ik niet te gecultiveerd ben. Ik moet een zekere barbarij behouden”), verkent dit provocatieve essay manieren om weerstand te bieden aan de culturele en morele hegemonie van het Franse ‘imperium’.

Met een breed scala aan culturele referenties — van de personages van Chester Himes en Toni Morrison tot de teksten van de Franse ‘straatprofeten’ Booba en PNL — prijst Yousfi de deugden van haar innerlijke barbaar en eert zij de dappere zielen die weigeren zich te laten ‘temmen’.

Zij daagt de heersende opvatting uit dat integratie een puur positieve ontwikkeling is, en toont aan hoe assimilatie kan leiden tot het verlies van tradities, religie, taal en cultuur. Of het nu gaat om 9/11, het koloniale tijdperk in Algerije, de mediabehandeling van beroemdheden met Arabische roots, of de tweederangsstatus van Franse burgers met een migratieachtergrond — Yousfi houdt de Westerse wereld op nietsontziende wijze een spiegel voor en stelt: ik mag dan een barbaar zijn, maar wie is hier de echte Barbaar?

Yousfi weet op verfrissende wijze uiteenlopende culturele referentiepunten, waaronder rapmuziek, te combineren tot een krachtig pleidooi voor een dekoloniale culturele politiek en een esthetiek van verzet.


Recensies

“Een gevoel van onwettigheid wordt gedeeld door bijna alle klassenoverstijgers. Terwijl zoveel mensen uit de dominante klassen zich nooit afvragen of ze wel legitiem zijn. Ze zijn dat gewoon ‘natuurlijk’. Ik heb net In Barbaars Blijven van Louisa Yousfi gelezen, een vrij korte tekst. Ze is journaliste, dochter van Algerijnse immigranten. Ze vertrekt vanuit een citaat van Kateb Yacine: ‘Ik moet een zekere barbarij behouden, ik moet barbaars blijven.’ Zij verzet zich tegen volledige integratie, en gebruikt rapper Booba als voorbeeld, met zijn manier om assimilatie te weerstaan. Barbaars Blijven resoneert voor mij met wat ik zelf ervaar in literaire en mediakringen. Het lijkt erop dat de heersende klassen geen haast hebben om mensen zoals ik, die over hun eigen wereld spreken, te assimileren — ze willen hen neutraliseren. Men wil dat ik alles vergeet waarop mijn boeken gebaseerd zijn: de sociale geweldservaringen waarop La Place en La Honte geschreven zijn.”

Annie Ernaux

“Louisa Yousfi, ‘een modelleerling van de Republiek’, zoals ze zichzelf noemt, heeft een schitterend, stimulerend en elegant geschreven essay geschreven ‘ter verdediging van de barbarij’. Ze legt uit waarom het weigeren van temming, vrome en hypocriete beleefdheden, en het aanbod om in het assimilatiekader opgenomen te worden, de enige manier is om zuivere creatieve daden en poëzie voort te brengen. Indrukwekkend. Een juweel.”

Françoise Vergès